Zwemmen in open water deze zomer: hier let je op
Zodra het warmer wordt, trekken steeds meer mensen naar meren, plassen, rivieren en de zee om daar een stuk te zwemmen. Open water voelt vrij en avontuurlijk, en er zijn geen banen, tegels of vaste openingstijden. Toch is zwemmen buiten iets heel anders dan zwemmen in het zwembad. Het water is kouder, je ziet de bodem vaak niet en er kunnen stroming, boten of algen zijn.
In dit artikel lees je waar je op let voordat je het water in gaat. Het gaat over veiligheid, over zichtbaarheid met een zwemboei, over het kiezen van een geschikt wetsuit en over het controleren van de waterkwaliteit op Nederlandse zwemplekken.
Veiligheid begint op de kant
De grootste risico’s in open water heb je vaak zelf in de hand. Koud water is daarbij een onderschat gevaar. Ook als de lucht warm is, kan het water begin juni nog onder de vijftien graden zitten. Spring je er dan in één keer in, dan kun je een koudeshock krijgen: je gaat ongecontroleerd hijgen en verliest even de regie over je ademhaling. Loop daarom rustig het water in, maak je gezicht en nek eerst nat en geef je lichaam een paar minuten om te wennen.
Daarnaast is het slim om je zwemplek vooraf te verkennen. Kijk waar je veilig in en uit kunt, of er scheepvaart is en hoe de stroming loopt. Rivieren en zee zijn verraderlijker dan een rustige zandwinplas, omdat stroming en muien je ongemerkt kunnen meevoeren.
- Zwem nooit alleen, of laat in elk geval iemand weten waar je bent en hoe lang je wegblijft.
- Blijf uit vaargeulen, bij sluizen en in de buurt van stuwen.
- Zwem evenwijdig aan de kant in plaats van recht het water op.
- Stop op tijd als je gaat rillen of je vingers stijf worden.
Zichtbaar blijven met een zwemboei
Vanaf een boot, sup of de kant is een zwemmer nauwelijks te zien. Vaak steekt alleen je hoofd boven het water uit, en bij golfslag of tegenlicht valt dat snel weg. Een zwemboei lost dat op. Het is een opblaasbare boei in een felle kleur, meestal oranje, geel of roze, die je met een riem om je middel draagt. Hij drijft achter je aan en hindert je slag nauwelijks.
Een boei maakt je niet alleen zichtbaar, je kunt er ook even op leunen als je wilt uitrusten of als je kramp krijgt. Veel modellen hebben bovendien een waterdicht vak voor je sleutels of telefoon. Wil je verschillende zwemboeien en ander sportmateriaal naast elkaar zetten, dan vind je meer informatie op www.comparesport.nl. Let bij het kiezen vooral op een opvallende kleur, een stevige ventielsluiting en een riem die goed verstelbaar is.
Een wetsuit dat bij jou past
Een wetsuit houdt je warmer en geeft extra drijfvermogen, waardoor je langer en ontspannener kunt zwemmen. Kies voor zwemmen wel een speciaal zwem- of triatlonwetsuit. Een surfpak is gemaakt om in te bewegen op een plank en zit bij de schouders vaak te stug voor een vloeiende crawlslag. Zwemwetsuits hebben juist dun, soepel neopreen rond de armen en dikker materiaal op romp en benen.
De pasvorm is het belangrijkste. Een goed wetsuit sluit strak aan zonder dat het je ademhaling beperkt. Zit het te ruim, dan loopt er steeds koud water in en verlies je het voordeel. Pas het pak bij voorkeur aan en beweeg je armen alsof je zwemt. Trek het altijd rustig aan met je vingertoppen in plaats van je nagels, want neopreen scheurt sneller dan je denkt. Spoel het na gebruik af met kraanwater en laat het in de schaduw drogen.
Waterkwaliteit van Nederlandse zwemplekken
Niet elk water is geschikt om in te zwemmen. In Nederland controleren de provincies tijdens het zwemseizoen, ruwweg van mei tot en met september, de officiële zwemlocaties. Er wordt onder meer gekeken naar bacteriën uit poep en naar blauwalg. Bij problemen hangt er een waarschuwing of een negatief zwemadvies bij de plek, en die informatie wordt ook online bijgehouden. Check dit voordat je gaat, zeker na een periode van warm weer of hevige regen.
Blauwalg herken je vaak aan groene drijflagen of een soort verfachtige laag op het water, soms met een muffe geur. Zwemmen daarin kan huidirritatie, maagklachten en misselijkheid geven. Ook zwemmersjeuk komt in de zomer voor: kleine rode bultjes die veroorzaakt worden door larven van parasieten. Zwem bij voorkeur op aangewezen zwemplekken, slik zo min mogelijk water in en douche na afloop even af.
Voorbereid het water in
Zwemmen in open water kan een heerlijke manier zijn om de zomer door te brengen, of je nu een rustig rondje maakt of traint voor een tocht. Met een goede voorbereiding, een felgekleurde boei achter je, een passend wetsuit en een korte check van de waterkwaliteit haal je de meeste risico’s weg. Begin met korte afstanden dicht bij de kant, bouw je ervaring stap voor stap op en luister naar je lichaam. Dan blijft het buiten zwemmen vooral iets om naar uit te kijken.
